ADETLERİMİZ
 
HALK BİLGİSİ

Ramazan adetleri: Ilgaz’ın ramazan adetlerinin başında; 30 gün süren ramazanın her günü köy yada mahalle fırınlarına keşkek atılmasıdır. Keşkeklik, tavuk veya kırmızı et, salça, sıvı yağ ile hazırlanan keşkek sabah fırına verilir. Keşkekten başka yaprak sarması, güveç, kuru fasulye, nohut gibi yemeklerde verilir. İftar saatinden yarım saat kadar önce fırın açılarak topraktan yapılmış caba denilen kaplar içinde pişen bu yemeklerini alırlar. Herkes keşkek ve yemeklerini almaya gelirken evlerinden odun getirirler. Bu tüm ramazan boyunca böyle devam eder. Ramazan sonunda fırıncıya ayrıca bir miktar ücret ödenir. Ramazanda komşular, akrabalar, fakirler iftar açmak için davet edilirler. Teravih namazı için camilere gidilir. Büyük küçük herkes camileri doldurur. Eskiden köylerin bazılarında köy odalarında iftar açılır, topluca teravih namazından sonra dini sohbetler ve orta oyunu ile geç vakitlere kadar eğlenilirmiş. Günümüzde bu adetler kalmamıştır. Hacca gidiş ve dönüş: Ilgaz ve köylerinde halkın İslam dininin şartlarını yerine getirmede, emir ve yasaklarına uymada azami duyarlılığı göstermektedir.İslam dininin şartlarından biri olan Hac ibadeti için, durumu iyi olanlar hacca gitmek için müracaatlarını yaparlar.Kura sonucu hacca gitmesi kesinleşenler tanıdıklarına,eş,dost,akraba ve komşularına duyururlar.Bu kişiler hacı adayını evinde hediyeler götürmek suretiyle ziyaret ederler.Dünyalık hak ve hukuklarını birbirlerine helal ederek helalleşirler. Hacı adayları hac için topluca bir tören ile dualarla uğurlanırlar. Hac dönüşü hacıların bazıları hava alanlarında, bazıları ilde karşılanır.Hacdan gelen hacılar evlerinde ziyaret edilirler. Hacılar evlerine gelen misafirlerine hurma, zemzem ikram ederler. Ayrıca yüzük, tespih, namaz takkesi, seccade ve güzel koku (mis) gibi armağanlar verirler.

Halk Meteorolojisi: 11 1- Ayın çevgeni (Hilalin yönü) kıbleden yana olursa yağmur yağar. 2- Rüzgar kıbleden eserse yağmur yağar. 3- Akşam gün batarken havada kızıllık olursa, sabah hava açık olur. 4- Batıdan bulutlar kararırsa yağmur yağar. 5- Bulutlar kıbleye doğru giderse hava açılır,tersine giderse hava kapanır. 6- Yıldızlar çok sık olursa yağmur yağar. 7- Kasım da kar yağabilir.(yükseklere) 8- Hacet tepesi yedi kere kar yağar kalkar, daha sonra şehre (ilçe içine) yağar. Halk Takvimi : 12 1- Asıl kar gün dönümünden (21.Aralık) on gün önce yada on gün sonra yağar. 2- Yeni KASIM (miladi) 8 iken, eski KASIM 1olur. 3- Kasım’dan 45 gün sonra GÜN DÖNÜMÜ olur. Aynı zamanda buna ZEMHERİ denir.Kış başlar, şiddetli soğuklar olur. 4- Kasım 90’da kış yarısı olur. 5- Kasım 105’de CEMRE’ler düşer. Cemreler 7’şer gündür. Havada kış yapar. Suda yağışlı ve soğuk olur.Toprakta sıcaklar başlar. 6- Kasım 135’de NEVRUZ olur. Nevruzda gök gürler,bahar gelmeye başlar. Nevruz öncesi gök gürlemesi iyi sayılmaz. 7- Kasım 150’de (üç elli, yaz belli) bahar başlangıcıdır. 8- Kasım 180’de HIDRELLEZ yaz başlangıcıdır.(Miladi 6 Mayıs) 9- Hıdrellezden 16-18 gün sonra ÜLKER’dir.Ülker de hava soğuk olur. Yüksek dağlara kar yağıp don olabilir. Meyve ve sebzeler zarar görebilir. Hatta boynuzlu hayvanların boynuzları etkilenebilir.(Boynuzların şeklinin değiştiği rivayet edilmekte.) 10- Hıdrellezden 45 gün sonra Haziran 21 olur. Yaz mevsimi(Yaz gündönümüdür) 11- 45 gün sonra Ağustos olur. 12- Ağustos’tan 45 gün sonra MEHRİCAN’dır. Soğuk olur, don olayı görülebilir. 13- Mehrican’dan 45 gün sonra KASIM tekrar başlar.  

DÜGÜNLERİMİZ
İlçemiz düğünleri köylerimizde 4 gün, ilçe merkezinde ise 2 gün sürmektedir...
İlçemizde düğünler, genellikle köylerde çarşamba günü akşamı, ilçe merkezinde cumartesi günün akşamı ( Kına gecesi) eğlencesi ile başlar kına gecesinden sonra ertesi günün sabahı, damat donatma (Giydirme) töreni yapılıp gelin almaya kız evine gidilir. Gelin alınıp damat evine getirilir. Akşam damat konulur, üçüncü gün (Duvak) denilen bölümle düğün sona erer.
Düğünlerde, genellikle davul-zurna eşliğinde eğlenceler yapılır. İkram olarak da pirinç çorbası, pirinç pilavı güveç ve helva verilir.

OYUNLARIMIZ
Düğünlerde davul-zurna eşliğinde ateş etrafında (Simsim) denilen oyun oynanır. Simsimden sonra eğlenceye halay çekmeyle devam edilir. Yöremizde oynanan halay oyunları şunlardır:


c) Çift Ayak
d) Üç Ayak
e) Ekinci
Ayrıca düğünlerde ( Köylerde) Kadı oyunu, deve oyunu ve bunun gibi isimlerde piesvari oyunlarda oynanır.
İlçemizin genel olarak en meşhur yemeği ramazan aylarında fırınlarda pişirilen Keşkek yemeğidir bundan başka yöremize özgü yapılan yemekler şunlardır.
a) Pıtı
b) Perişka
c) Tirit
d) Erişte
e) Oğmaç
f) Buğdaydan yapılan Ugut
g) Ahlat dövmesi ile Buğday kavurgasından öğütülerek yapılan Kavut ( Ayranı ve Pelazası )
h) İri tarhana
ı) İnce Tarhana
i) Yarma Çorbası ( Ayranlı )'dır.
Ayrıca bayramlarda, düğünlerde yağmur duasında Bulgur pilavı (Etli) yapılır. İlçemizin Şeyhyunus Köyünde, her 7 yılda bir 7 Büyük baş hayvan kurbanı yapılması gelenek haline gelmiştir.

GİYSİLERİMİZ
İlçemiz köylerinde ve merkezinde eskiden kadın ve erkeklerin giydiği halende çeşitli etkinliklerde, düğünlerde giyilen geleneksel giysilerimizi yaşatmaya yeni nesillere taşımaya devam etmekteyiz...
İlçemiz ve köylerinde eskiden kadınlar "üç etek" denilen üç parçalı etek, üst kısma salta denilen içi astarlı gömlek, belde kalın kuşak, üstünde kırmızı çubuklu "Öğnük" adı verilen örtü, alt kısımda paça kısmı lastikli geniş don giyerlerdi. Başa "taç" üstüne çember adı verilen örtü (Başörtü), bazı yerlerde çember üzerine bağlanan "çeki" denilen siyah bez bağlanırdı. Ayrıca boydan elbise olan "Bindallı" adı verilen elbisede giyilirdi.
Erkekler "zıpka" denilen siyah bezden yapılmış pantolon, daha sonraları ise "süvari pantolonu" denilen kalça kısmı geniş, alt paça kısımlar dar ve düğmeli olan pantolon, üstüne ceket ve şapka giyerlerdi. Bunlar bugün sadece törenlerde, bayramlarda ve düğünlerde "halk oyunları kıyafeti" olarak giyilmektedir.