Yerkuyu  köyü   yatırları                           ( ALİYEL BUKA) : 12.Yüzyılda
Horasan’dan Anadolu’ya gelen Alp erenlerdendir. Asıl adı Aliyel Buka’dır. Mezarının yapımında geyiklerin kereste taşıdıkları rivayet edilen mescidin bahçesindedir. Yıllarca akıl hastalarına şifa dağıtan bu mahal günümüzde bile bu özelliğini korumaktadır. Şeyhin çevredeki şeyhlerle rabıtasız konuştuğu, manevi olarak iki ayrı yerde bulunabildiği, kendisinin köyde iken geceleri uzak diyarlardaki savaşlara katılıp sabah köyüne döndüğü anlatılan rivayetler arasındadır.

Tayyip Başer’in “Karatekin Uluları” adlı eserinde ve Eldivan ilçesi, Seydi köyünde meftup Hacı Murad-ı Veli’nin kabrinin bulunduğu caminin kitabesinde Aliyel Buka’nın Hacı Murad-ı Veli’nin babası olduğu ve Ilgaz- Tosya arasındaki Yerkuyu köyünde yattığı ifade edilmektedir
Mehmet NURİ ( Nuri Baba): 1877 yılında Ilgaz ilçesi Yerkuyu köyünde doğdu. Şeyh Abdullah Efendinin oğludur. İlk tahsilini babasından ve Atkaracalar’lı Hasan Efendiden almıştır. Daha sonra Mısır’a giderek yirmi yıla yakın ilim tahsil etmiş,dönüşünde Kastamonu’da ramazan imamlığı yaptıktan sonra köyüne yerleşmiştir. Kadiriye tarikatına mensup olan şair rençberlik yaparak hayatını kazanırdı. Yaşadığı dönemde gerek halkın, gerekse devlet ricalinin sevgi ve saygısını kazanmıştır. Mezarı Yerkuyu köyündedir. Nuri Babanın yazdığı destan ve şiirlerinden birer örnek;

DESTAN:

Hakikattan bir nasihat eyleyeyim
El uzatma haram kâre birader.

Dinler isen tamamın söyleyeyim
Verme ömrünü rüzgara birader.

Akli arif isek fehmet özbeki
Özbekiyle tatbik eyle söz beki.

İlk ticaretine atma göz beki
Kimse vermez sana para birader.

Sağlığında kazan ahrete azık
Ölünce demezler vah sana yazık.

Geldi nice Numanı, Lokmanı kazık
Bulamadı ölüme çare birader.

Budur sana nasihatım ilk peşit
Dünyada, ukbada olursan reşit.

Temiz kelâm söyle, güzel söz işit
Heves etme bedu efkâra birader.

Söyle bir mecliste kibarı kelâm
Dua alemde onun naili meram.

Hangi günün gördük olmadı akşam
Düşürme kendini dara birader.

Fukara yüzüne bakmaz kimseler
Zenginle güzeli gayet severler.

Her mecliste sana buyurun derler
Aldanma o itibara birader.

Savmü salât en evvel en ele
Hacca git, zekât ver gel düşme dile.

Malın mülkün gitmez seninle bil
Sonra giren bir mezara birader.

Daim seni halk edeni zikreyle
Neler verdi sana bir kez fikreyle.

Üryani geldik bu dünyaya şükreyle
Kendini kendinden ara birader.

İslamın hak yola veresin emek
Hilaf değil pendim,billahi gerçek.

Elin gıybetine olma müşterek
Kendin gizle bir kenara birader

En doğru din, doğru, doğru git yola
Belki ruhsat bulup vererek mola.

Mani rızık olma sakın bir kula.
Bakisi olma inkara birader.

Vücudun sağ iken gezme bi karar
Kendine bir iş bul gerek kar zarar.

Dünyayı dolaşıp nasibin arar
Nazar eyle muri mare birader.

Bu mülkü fenaya sakın aldanma
El için beyhude ateşe yanma.

Ettiğin ukbanı gizlerim sanma
Bir gün olur aşikare birader.

Ariflerden dinle güzel kelamı
Her muradın hasıl olur encamı.

Alimle büyüğü eyle kıyam
Hürmet eyle ihtiyara birader.

Ilgaz çevresinde yaşamış, Allah aşığı (dostu) merhum ve mübarek zatlar bulunmakta-dır.Çevrelerinde ve bulundukları mecliste ilmi konularda insanların bilgilenmelerini sağlamış, halkın yaşantısında örnek olmuş, maneviyat yönünden keramet sahibi olan ve yaşadıkları zamanda derin izler bırakan bu kişilerden kısaca bahsederek hatırlayalım.